به منظور بررسی اثرات کودهای زیستی حل کننده فسفات و باکتری های افزاینده رشد گیاه بر شاخص های رشد ذرت سینگل کراس 604، آزمایشی در سال زراعی 1387 در قالب کرت های خرد شده با طرح پایه بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری به اجرا درآمد. عامل اصلی شامل کود دامی گاوی (به میزان بیست تن در هکتار)، کود سبز جو (به میزان پانزده تن در هکتار)، و شاهد (بدون استفاده از کود آلی) و عامل فرعی در هشت سطح NPK؛ (PGPR)+(PSM)+NPK؛ PGPR+PSM+NP50%K-؛ PGPR+PSM+N50%P50%K؛ PGPR+PK؛ PSM+NK و PGPR+PSM در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد بیشترین وزن خشک اندام های هوایی (13.2 گرم درمتر مربع)، شاخص سطح برگ (3.8) و سرعت رشد محصول (34.5 گرم درمتر مربع در روز) در کرت های کود دامی و در تیمار نهاده کافی (NPK) به همراه کود زیستی به دست آمد. مصرف کود سبز و نهاده کافی به همراه کود زیستی نسبت به تیمار عدم کاربرد کود زیستی، وزن خشک اندام های هوایی ذرت را 11 درصد افزایش داد. همچنین، میزان شاخص سطح برگ با مصرف کود دامی و کود سبز به ترتیب 17 و 10 درصد افزایش یافت. اما این صفت در تیمارهای مشابه در کرت های شاهد تحت تاثیر کود زیستی قرار نگرفت. کاربرد کود زیستی، نتوانست کاهش پنجاه درصدی کود نیتروژنه را جبران نماید. اما کاهش پنجاه درصدی کود فسفره و مصرف کود زیستی در کرت های کود سبز و شاهد (بدون کود آلی) در میزان تجمع ماده خشک، شاخص سطح برگ و سرعت رشد محصول تغییری نسبت به تیمار نهاده کافی ایجاد نکرد. بر اساس نتایج این تحقیق به نظر می رسد بتوان با کاربرد کودهای زیستی ضمن کاهش مصرف کودهای شیمیایی فسفره، شاخص های رشد در ذرت را بهبود بخشید که در نهایت افزایش عملکرد دانه را به دنبال خواهد داشت.

1زمینه و هدف: این مطالعه با هدف مقایسه سیل اپیکالی در دندان های درمان ریشه شده با گوتا پرکا و سیلر های Bio-C sealer،  Endoseal TCS sealer و AH Plus به روش سینگل­کن انجام پذیرفت.  روش­ کار: در این مطالعه تجربی 56 دندان پرمولر مندیبل تک ریشه و تک کانال با استفاده از سیستم روتاری پروتیپرتافایل F2  آماده سازی شد. نمونه­ها به صورت تصادفی به چهار گروه 16 تایی و دو گروه کنترل مثبت و منفی تقسیم گردید و با سیلرهای Bio-C sealer، Endoseal TCS sealer و AH Plus به روش سینگل کن آبچوره شد. نمونه ها توسط دیسک الماسی به دو نیمه باکالی و لینگوالی تقسیم گردید. نشت خطی متیلن بلو از اپکس ریشه تا کرونالی­ترین قسمتی که دای نفوذ کرده به وسیله استریومیکروسکوپ مشاهده و ثبت گردید و در نهایت داده های به دست آمده با استفاده از تحلیل واریانس یک طرفه بین گروهی با استفاده از نرم­افزار SPSS-26 تحلیل گردید. یافته ­ها: براساس نتایج مطالعه کمترین میزان نفوذ رنگ به ترتیب در سیلرهای Endoseal TCS sealer، AH plus و Bio-c sealer مشاهده شد. بر اساس نتایج آزمون توکی تفاوت معناداری در ریزنشت آپیکالی سیلرهای مورد بررسی با گروه­های کنترل مثبت و منفی وجود داشت؛ همچنین تفاوت معناداری در ریزنشت آپیکالی سیلرهای Endoseal TCS با سیلرهای Bio-C sealer و AH Plus و سیلر  Bio-c sealerبا AH Plus مشاهده گردید (0.05>p). نتیجه گیری: سیل آپیکالی در دندان­های درمان ریشه شده با گوتاپرکا و سیلر Endoseal TCS sealer با روش سینگل کن بطور معناداری بالاتر از سیلرهای  AH Plusو Bio-C sealer بود.

به منظور بررسی اثر تنش رطوبتی در مراحل مختلف رشد بر عملکرد دانه و صفات مرتبط با عملکرد 60 هیبرید سینگل کراس ذرت دانه ای، دو آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار، در دو شرایط نرمال (50 درصد تخلیه مجاز رطوبتی از خاک) و تنش خشکی (80 درصد تخلیه مجاز رطوبتی از خاک) در ایستگاه طرق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی در سال 1392 اجرا گردید. نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که در شرایط نرمال و تنش، اختلاف بین هیبریدها در تمامی صفات در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود. نتایج مقایسه میانگین هیبریدها با روش آزمون چند دامنه ای دانکن نشان داد که بالاترین عملکرد دانه در شرایط نرمال مربوط به ترکیب هیبرید L5×k1263/I با 13.30 تن در هکتار و در شرایط تنش مربوط به هیبرید L10×k1263/I با 9.02 تن در هکتار و در شرایط نرمال عملکرد 10.60 تن در هکتار می باشد. با توجه به شاخص های MP، GMP، STI و HARM از بین هیبریدهای مورد مطالعه، L1×k1263/I، L5×k1263/I و L10×k1263/I بیشترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. طول دوره رشد کمتر در این هیبریدها و عدم برخورد دوره گرده افشانی با دماهای بالا می تواند دلیلی بر برتری ترکیبات مذکور نسبت به سایرین باشد. نتایج همبستگی ها حاکی از وجود رابطه مثبت و معنی دار بین عملکرد پتانسیل (بدون تنش) با شاخص های MP، GMP، STI، TOL و HARM می باشد. بیشترین همبستگی مثبت و معنی دار بین شاخص ها، مربوط به GMP و STI (0.99) بود. بنابراین هیبریدهای L1×k1263/I، L5×k1263/I، L10×k1263/I و 14×k1263/I با توجه به بالا بودن میزان تحمل به خشکی در برنامه های اصلاح و معرفی و پیشنهاد هیبریدهای جدید در برنامه های اصلاحی می توان بهره برد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

ارقام زودرس ذرت که شامل گروه های رسیدن FAO 100-400 هستند، نسبت به ارقام دیررس طول رشد و نمو کوتاه تری دارند و می توانند در اکثر مناطق ذرت کاری ایران به خصوص در مناطق سرد و معتدل به صورت کشت دوم و در مناطق بسیار سرد کشور در کشت اول (بهاره) مورد استفاده قرار گیرند. کاشت ارقام دیررس در مناطق فوق به دلیل محدودیت طول فصل زراعی، قبل از مرحله گلدهی و یا قبل از پر شدن دانه، با سرما مواجه می شود و سبب افت کمی و کیفی محصول می شود، بنابراین معرفی و کشت هیبریدهای پرمحصول زودرس ذرت می تواند علاوه بر حل مشکل فوق از خسارت وارده به کشاورزان و افت تولید در کشور جلوگیری کند.

عملکرد دانه و روغن آفتابگردان صفات کمی هستند که نتیجه توام صفات زیادی در گیاه می باشند، به همین دلیل ارزیابی صفات مختلف و روابط بین آن ها دارای اهمیت خاصی است. صفات مهم زراعی و ارتباط بین آن ها در 16 هیبرید سینگل کراس آفتابگردان بر اساس یک طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز در سال زراعی 1387 مورد بررسی قرار گرفت. بین هیبریدهای مورد بررسی از نظر تمامی صفات به غیر از نسبت مغز به کل دانه و وزن طبق خالی حداقل در سطح احتمال 5% اختلاف معنی داری وجود داشت. همچنین، مقایسه میانگین با آزمون چند دامنه ای دانکن بین هیبریدها نشان داد که با در نظر گرفتن مهم ترین صفات یعنی عملکرد دانه و روغن و همچنین سایر خصوصیات زراعی از قبیل وزن صد دانه، قطر طبق، قطر ساقه، تعداد دانه در طبق، روز تا گلدهی، تعداد برگ هیبریدهای شماره (CMS322×R2) 8 و (CMS346×R56) 13 قابلیت قرارگیری در آزمایش های سازگاری نهایی جهت کشت در منطقه را دارا می باشند. همبستگی ساده صفات نیز نشان داد که بین عملکرد دانه و صفات مهمی از قبیل روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، قطر ساقه، قطر طبق، تعداد دانه در طبق و تعداد دانه پر در طبق حداقل در سطح احتمال 5% همبستگی مثبت و معنی داری وجود دارد.

مقدمه و هدف: جوانه زنی و پتانسیل ظهور گیاهچه مطلوب بذر منوژرم چغندرقند در سطح مزرعه، به کیفیت بذر وابسته است. همچنین عملکرد محصول و بهره وری از نهاده ­های کشاورزی، به استقرارگیاهچه در مزرعه بستگی دارد و توانایی برای جوانه زنی و استقرار گیاهچه به سرعت و یکنواختی ظهور گیاهچه قوی در شرایط مختلف محیطی بستگی دارد. دانش ما در رابطه با تنوع قدرت بذر و کارکرد آن در عملکرد محصول، محدود است. بر همین اساس، خصوصیات کیفی بذر از جمله قدرت بذر، در فرآیند اصلاح چغندرقند برای تهیه ارقام با بنیه و کارکرد مناسب بذر در مزرعه، ضروری است. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی و رتبه بندی سینگل کراس ها و هیبریدهای در حال اصلاح به لحاظ صفات مختلف قدرت بذر و تعیین ارتباط بین آن ها جهت دست یابی به حداکثر کیفیت بذر انجام شد. مواد و روش ها: در این تحقیق، صفات قدرت بذر 22 سینگل کراس و 22 هیبرید تاپ کراس حاصل از تلاقی آنها با یک لاین گرده افشان چغندرقند، در شرایط گلخانه و در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند طی سال های 1399 و 1400 مطالعه شد. ارزیابی صفات کیفی سینگل ­کراس­ ها و هیبریدها در دو آزمایش جداگانه در شرایط گلخانه هر یک با 22 تیمار و با استفاده طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد صفات ظهور گیاهچه در سینگل کراس ها و هیبریدهای تاپ کراس حاصل از تلاقی انها در چغندرقند تحت تأثیر ژنوتیپ می باشد. تنوع ژنتیکی بین سینگل کراس ها و هیبریدهای حاصل به لحاظ قدرت بذر مشاهده شد. هیبریدهایی که درصد جوانه غیر نرمال و بذرهای جوانه نزده مغزدار کمتر و یکنواختی جوانه زنی بالا در شرایط آزمایشگاه داشتند، افزایش درصد ظهور گیاهچه آن ها نسبت به دیگر هیبریدها، معنی دار بود. در نهایت، هیبریدهایی که یکنواختی جوانه زنی بالا در آزمایشگاه داشتند، ضریب سرعت ظهور گیاهچه بیشتر و در زمان کمتری سبز شدند. نتیجه گیری: به­نظر می­رسد، صفت یکنواختی جوانه زنی بذر چغندرقند نقش تعیین کننده و معنی داری نسبت به مابقی صفات کیفی در آزمایشگاه دارد و می تواند در برنامه های اصلاحی به عنوان یکی از شاخص­ های انتخاب کیفی بذر، استفاده شود؛ همچنین روش تجزیه خوشه ­ای چند متغیره و شاخص انتخاب ژنوتیپ ایده ­آل (SIIG) ژنوتیپ­ ها بر اساس صفات کیفی بذر چغندرقند (درصد ظهور گیاهچه، سرعت ظهور گیاهچه، میانگین زمان ظهور گیاهچه، ضریب سرعت ظهور گیاهچه، یکنواختی ظهور گیاهچه و میانگین وزن خشک گیاهچه) اختلاف آماری معنی ­داری را در خوشه و رتبه­ بندی آنها در SIIG بدست آورد. به نظر می­ رسد، از صفات جوانه زنی بذر چغندرقند می تواند در برنامه های اصلاحی به عنوان یکی از شاخص ­های انتخاب کیفی بذر، استفاده شود؛ بنابراین انتظار می رود، با انتخاب و غربال ژنوتیپ های برتر برای افزایش کیفیت بذر چغندرقند، منتج به بهبود و افزایش ظهور گیاهچه در مزرعه و در نهایت، با افزایش عملکرد محصول همراه شود.

با توجه به اهمیت مهار علف های هرز در لاین های والدی ذرت، آزمایشی به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی در کرج به اجرا درآمد. از دو لاین والدی MO17 (نر عقیم، (CMS به عنوان والد پدری و B73 به عنوان والد مادری استفاده شد. تیمارهای آزمایش شامل: نیکوسولفورون (کروز چهار درصد اس سی)، نیکوسولفورون + (بروموکسینیل + ام سی پی آ (برومایسید ام آ40 درصد ایی سی))، ریم سولفورون + نیکوسولفورون (اولتیما 75 درصد دی اف)، فورام سولفورون (اکوئیپ 5/22 درصد اُ دی)، مزوتریون + اس-متولاکلر + تربوتیلازین (لوماکس 75/53 درصد اس ایی)، شاهد با علف هرز و شاهد وجین دستی بودند. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای علف کش بر درصد کاهش تراکم و وزن خشک علف های هرز غالب، معنی دار شد. درصد کاهش تراکم و وزن خشک علف های هرز و ارزیابی کارایی علف کش ها با روش انجمن تحقیقات علف های هرز اروپا(EWRC) نشان داد که به جز علف کش مزوتریون-تربوتیلازین-اس متولاکلر، کارایی بقیه علف کش ها مناسب بود. تیمارهاینیکوسولفورون + (بروموکسینیل + ام سی پی آ) به میزان 400 + 40 گرم ماده موثره در هکتار) و وجین دستی، به ترتیب با 26/4 و 03/4 تن در هکتار، دارای بیشترین عملکرد دانه بودند و کمترین عملکرد دانه از تیمارهای شاهد با علف هرز و مزوتریون + اس-متولاکلر + تربوتیلازین (1343 گرم ماده موثره در هکتار)، به ترتیب با 11/1 و 30/2 تن در هکتار بدست آمد. در مجموع برای مدیریت علف های هرز در لاین های اینبرد، کاربرد علف کش های نیکوسولفورون + (بروموکسینیل + ام سی پی آ) به میزان 400 + 40 گرم ماده موثره در هکتار، ریم سولفورون + نیکوسولفورون به میزان 90 گرم ماده موثره در هکتار، فورام سولفورون به میزان337 گرم ماده موثره در هکتار و نیکوسولفورون به میزان80 گرم ماده موثره در هکتار توصیه می شود. علف کش ها تاثیر سوئی بر جوانه زنی بذور هیبرید ذرت حاصل از لقاح لاین ها نداشتند.